Ислам мәдениетіндегі Орта Азия матуридийа дәстүрінің діни- дүниетанымдық элементтерінің қоғамдағы алатын орны. Роль элементов религиозного мировоззрения традиции Исламской культуры Средней Азии матуридийа в обществе.

  • D. B. Shalkarov. Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті

Аннотация

Ортағасыр кезеңіндегі Мәуреннаһр аймағындағы діни- дүниетанымдық
мәдениеттің бағыты мен өзегі ислам мәдениетімен ұштасып жатты. Бұл мәдениеттің түркілер арасына жайылуы мен дамуына түрткі болған
ортаазиялық ғалымдар Әбу Мансұр әл-Матуриди, Әбу әл-Муин ан-Насафи, Әбу- л-Футух ‘Әбд әл-Ғафир әл-Қашғари, ‘Имран ибн Исра’
ил ат-Тарази, Наср әл-Адиб әл-Исбиджаби, Әбу Хафс әл-Бараби, Ғалиб
ибн Хатим әл-Қади әл-Исфиджаби, Әбу Бакр ат-Тарази, Әбу Са‘ид Мика’
илибн Ханифа әл-Будахкасисынды ғалымдардың қоғамның рухани
мәдениетін қалыптастырғанын байқаймыз. Аталмыш ғалымдардың
ішіндегі ең атақты, әрі ислам мәдениетінің сенімдік жүйесі мен
құқықтық нормаларын қалыптастырған Әбу Мансұр әл-Матуриди
болып саналды.
Основные направления религиозного мировоззрения в регионе
Мавераннахр в Средневековье тесно связаны с исламской культурой.
Распространению и развитию этой культуры среди тюрков, а так же развитию духовной культуры в обществе способствовали великие
ученые, как Абу Мансурал-Матуриди, Абу ал-Муин ан-Насафи, Абу-л-Футух ‘Абд ал-Ғафир ал-Кашгари, ‘Имранибн Исра’ ил ат-Тарази,
Наср ал-Адиб ал-Исбиджаби, Абу Хафс ал-Бараби, Галиб ибн Хатим
ал-Кадиал-Исфиджаби, Абу Бакр ат-Тарази, Абу Са‘ид Мика’ ил ибн Ханифаал-Будахкаси.

Литература

1 Ал-Кураши, Мухаммад ибн Мухаммад Аби-л-Вафа. Ал-Джавахир
ал-мудийафи табақатал-ханафийа. – Хайдарабад, 1962. –322 с.
2 Рудольф У. Ал-Матуриди и суннитская теология в Самарканде.
– Алматы: Фонд ХХІ век, 1999. – 286 с.
3 Құран Кәрім, қазақша мағына және түсінігі. Аударған: Халифа Алтай,
Екі Харамның қызметкері Фаһд патшаның құран шәриф басым комбинаты, 1991 ж.
4 Абу Ханифа. Ал-‘Алим ва ал-мута‘ аллим.− Ыстамбұл,1981. – 183 б.
5 I slam Ansiklopedisi. – Istanbul, 2001. – Т. 23. – 329 s.
6 Ибн ал-‘Асакир, Абу-л-Қасим, ‘Али ибн ал-Хасан ибн Хибатуллаһ.
Табйин ал-Кизб ал-муфтари‘ила-л-имам Абу-л-Хасанал-Аш‘ари. – Дамаск,1347 х.ж. – 178 с.
7 M.S. Yazıcıoğlu. Maturidi ve Nesefiye göre insan hürriyeti kavramı. M.E.B. Yayınları. – Istanbul, 1994. – 148 s.
8 Абу-л-Йуср ал-Паздави.Усул ад-дин. – Ыстамбұл,1980. – 363 б.
Как цитировать
SHALKAROV., D. B.. Ислам мәдениетіндегі Орта Азия матуридийа дәстүрінің діни- дүниетанымдық элементтерінің қоғамдағы алатын орны. Роль элементов религиозного мировоззрения традиции Исламской культуры Средней Азии матуридийа в обществе.. Вестник КазНУ. Серия Востоковедения, [S.l.], v. 70, n. 4, jan. 2016. ISSN 2617-1864. Доступно на: <https://bulletin-orientalism.kaznu.kz/index.php/1-vostok/article/view/469>. Дата доступа: 04 feb. 2023

Ключевые слова

Орталық Азия; ислам мәдениеті; ханaфиттік дәстүр; матуридийа бағыты; діни- дүниетаным; салыстырмалы талдау;