Қазақ жыраулары және сопылық ілім - Казахские поэты-жырау и суфийское учение

Аннотация

Қазақ халқының он екі ғасыр бойы наным-сенімі болып табылатын ислам дінінің мазмұны сопылық іліммен байланысты екені, дәлірек айтсақ, түркілік сопы Қожа Ахмет Йасауи интер-претациясы тұрғысында қалыптасқаны белгілі. Қазақ хандығы тұсында жасаған жыраулардың сопылықпен терең таныстығы олардың сопылық тезаурусты қолдануынан анық танылады. Алай-да жыраулар шығармаларындағы сопылық терминдер мәндік тұрғыда біршама трансформацияға түскені байқалады. Бұл трансформация негізінен қазақ хандығының тарихи ахуалымен және қазақ менталитетінің ғасырлар бойы қалыптасқан негіздерімен байланысты орын алғанын көреміз. Ислам в казахской степи распространился в большей степени в интерпретации тюркского суфийского поэта ХІІ века Кожа Ахмета Йасауи. Такому выводу можно прийти, изучая произведения поэтов-жырау во времена казахского ханства. Тезаурус стихов жырау и свободное толкование устоев исламской религии свидетельствует о сильном влиянии суфизма на вероисповедание казахов. Автор указывает на трансформации некоторых суфийских терминов, которые обозначились вследствие исторических обстоятельств и казахского менталитета.