(untitled) (Вестник КазНУ. Серия Востоковедения, 2016)
Материалы этнографических исследований показали, что религиозная жизнь в Северо-Казахстанской области в рассматриваемый период особой активностью не отлича лась, даже, несмотря на миссионерскую деятельность зарубежных теологов. Уровень религиозности местного на селения в определенной степени был связан с наличием или отсутствием культовых учреждений в населенном пункте. Недостаток квалифицирован ных служителей исламского культа способствовал сохранению низкой религиозной активности верующих в сельской местности. Муллы-самоучки в рассматриваемый период в Казахстане были не редкость. Тем не менее общие тенденции возрастав- шей роли ислама в Казахстане бесспорно оказали воздействие и на религиозную жизнь в Северном Казахстане. Қарастырылып отырған кезеңдегі этнографиялық зерттеулер мəліметтері Солтүстік Қазақстан облысындағы діни өмірдің қандай да бір белсенділігімен ерекшеленбегенін, тіпті шетелдік теологтарының миссионерлік қызметі нəтижесінің көрінбегенін дəлелдейді. Жергілікті халықтың діни деңгейі тиісті орындардың барлығы не жоқтығымен анықталады. Білімді əрі кəсіби ислами дін қызметкерлерінің аздығы ауылдық жерлердегі діни белсенділіктің төмендігімен сəйкес келді. Бұл кезде қазақ жерінде өздігінен үйренген молдалар да аз емес еді. Соған қарамастан ислам рөлінің жалпы тенденцияларының артуы Солтүстік Қазақстанның діни өміріне əсерін тигізбей қоймады.