ХХ ғасырдағы Таяу Шығыс аймағында көмірсутек картелінің құрылуы.Образование нефтяного картеля на Ближнем и Среднем Востоке в XX веке.

Аңдатпа

ХХ ғасырда Араб Шығысындағы мұнай қорлары үшін ағылшын, американ, неміс, голланд жəне француз монополистерінің араларында қиян-кескі күрес басталды. Жер шарының осы аймағында мұнайдың өнеркəсіптік деңгейдегі қорлардың бар екендігі айқындалғаннан соң, батыс мұнай монополияларының осы бағытқа жұлқына ұмтылыстары байқалды. Мұнайдың мол қоры ағылшындықтарды қызықтырды. Тоқырауға ұшыраған шаһ үкіметімен ағылшындықтар тез арада келісімшартқа отырды. Бастапқы кезде барлау, кейіннен бұрғылау жұмыстары ағылшындардың сенімін ақтай алмайтындай көрінді. Бірақ күш-жігер мен мол қаржы жұмсаудың нəтижесінде 1908 жылы 26 мамыр айында биіктігі 15 метрге дейін шапшыма болып атқыланған мұнай көзі табылды. Осылайша, Орта Шығыста мұнай өнеркəсібі дүниеге келді. Мұнай өндіретін компания «Ағылшын Парсы бірлігі» деп аталды. В данной статье рассматривается нефтяная политика западных держав на Ближнем и Среднем Востоке, а также их поли- тика в направлении создания картеля в регионе.