Қазақ мұрагерлік құқығы және оның басқа құқықтық жүйелерден айырмашылығы

Аңдатпа

Тәуелсіздік алғаннан кейін Қазақстан өзінің тарихи мұрасын Орталық Азия халықтарының руханият тұрғысынан зерттеуді бастады. Тарихи-мәдени мұраны сақтау рухани болмыстың жаңаруының негізі бола алады. Орта Азия және Мавренахр (Трансоксиана) ғалымдарының зерттеулері, сонымен қатар қазіргі жергілікті және шетелдік ғалымдар түркі өркениетін оның тарихи эволюциясының әр түрлі тұрғысынан ашуға көмектеседі, мұнда мұсылман теологтары шешуші рөл атқарды. Моңғол шапқыншылығына дейінгі және одан кейінгі түркі халықтарының мұрагерлік құқығы үзілді-кесілді зерттелді, бұл зерттеуді сыни етеді және болашақтың перспективаларын ұсынады. «Әлемде ғасырлар бойы қалыптасқан, бірақ көпшілік үшін ашылмаған көптеген мәдени қабаттар бар. Демек, олар мойындалмайды және уақытылы берілмейді», – деген атақты тарихшы Салық Зиманов. Әрбір қазіргі заманғы мемлекеттің өзіндік тарихи эволюциясы бар. Мемлекеттік нысандар және олардың құқықтық жүйелері ғасырлар бойы дінге, мәдениетке, саясатқа, экономикаға және географиялық орналасуына байланысты қалыптасты. Заң шығарушы институт этникалық және мәдени факторларға негізделген. Ұлттық заңнамалық базаны құру әр мемлекет үшін шешуші міндеттердің бірі, сондықтан қазақ даласында мұрагерлік құқығын зерттеу маңызды болып табылады. Әдістеме: зерттеу жұмысы дін тарихы, құқық теориясы, мәдениеттің тарихы мен теориясы, этнографиялық, ислам құқығы, қазақ хандығы құқығы және басқа да тақырыптар бойынша
теориялық еңбектерді қолдана отырып жазылды. Ортағасырлық кезеңдегі түркі руханиятының тарихи сабақтастығын зерттеу үшін тарихи-салыстырмалы талдау және синтез әдісі қолданылды. Түйін сөздер: тарих, мәдени мұра, мұра жүйесі, ислам, түркі халықтары.