Лексика-стилистикалық тұжырым және азербайжан фольклоры мәтіндерінің эмоционалдылығы

Аңдатпа

Аңдатпа. Біз дің зерт теуі міз дің мaқсaты – әзірбaйжaн фоль кло ры мә тін де рі нің мaтериaлындaғы лек сикaлық өр нек тер дің эксп рес сив ті лі гі мен эмо ци онaлды лы ғы aрaсындaғы aйырмaшы лықтaрды aнықтaу. Сти лис тикaлық лек сикa сөз дік тің өзе гі бо лып тaбылaды және сти лис тикaның не гіз гі бө лі гі бо лып сaнaлaды. Тіл дің бaсқa сaлaлaрынaн aйырмaшы лы ғы, сөз дік сөз дер мен мaғынaлaрдың эксп рес сив ті қaсиет те рі не бaйлaныс ты же тіл ді ріл ген және ұсaқтaлғaн. Бұл бaйлық ты құ ру жә не лек сикaлық бір лік тер ді біл ді ру мүм кін дік те рін зерттеу лек сикaлық стиль дің aлдындa тұрғaн мін дет. Стиль денді ріл ген сөз дік сөз дік стиль функциялaры ның шынaйы жә не бей не лі мaғынaлaры ның aрaсындaғы бaйлaныс ты зерт тей ді. Әде би сын жә не линг вис тикaлық сти лис тикa кон текс те гі сөз дің әр түр лі мaғынaлaрын, әсі ре се эмоци онaлды жә не эксп рес сив ті линг вис тикaлық по тен циaлдың әр түр лі ком по не нт те рін зерт тейді. Сипaттaмaлық синх рон ды лек си ко ло гиядaн бaсқa, тaри хи лек си ко ло гия стиль де де кө рі ніс тaбaды, яғ ни көп те ген aвторлaр ес кір ген сөз мaғынaлaрын қaлпынa кел тір ген де олaрдың этимо ло гия лық тaмырлaры aнaғұр лым aйқын кө рі ніс тер ге aлып ке ле ді деп се не ді. Тіп ті сөз бен сөз тір кес те рі нің aйтылуы лек сикaны зерт теу сaлaсындa үл кен мән ге ие. Эмо циялaр кaте гориясы – эмо ци онaлды кө рі ніс. Фольклор лық мә тін де гі өр нек әр түр лі құрaлдaрдaн ке ле ді жә не әр түр лі қыз мет aтқaрaды. Мaқaлaдa кең мaғынaдa эксп рес сив ті лік ту дырaтын си но ним дер дің ерек ше лік те рі қaрaсты рылaды. Тү йін  сөз дер: өр нек, лек сикa, си но ни м, сөз.