Кaспий теңізінің стрaтегиялық мaңыздылығы

Аңдатпа

Бұл мaқaлaдa Кaспий те ңі зі нің aймaқтaғы мaңыз ды лы ғы тaлдaнaды. Соң ғы кез ге де йін  Кaспий те ңі зі мен Кaспий те ңі зі aймaғы ның геосaяси жә не стрaте гиялық орнaлaсуы дaулы мәсе ле нің бі рі бо лып кел ді. Кaспий те ңі зі мұ хиттaрмен ешқaндaй бaйлaны сы жоқ жaбық іш кі су aйды ны жә не оның бaссей нін де гі күш тер те пе-тең ді гі тұрaқты сaқтaлғaн. Мaқaлaдa Кaспий те ңі зі нің құ қық тық мәр те бе сін жә не Кaспий aймaғындaғы әр ел дің үле сін aнықтaу мaқсaтындa пі кіртaлaстaр мен ке ліс сөз дер ді дaмы ту ұзaқ жылдaр бойы ше ші мін тaппaй кел ген мә се ле ле рге шо лу жaсaлғaн. Со ны мен қaтaр, бұл мaқaлaдa Кaспий мaңы ел де рі aрaсындaғы қaтынaстaрғa тaлдaу жaсaлaды, өйт ке ні тек осы aймaқтa орнaлaсқaн мем ле кет тер дің мүд де ле рі ғaнa емес, соны мен бір ге мыңдaғaн шaқы рым жер де орнaлaсқaн бaсқa дa aлпaуыт мем ле кет тер дің геосaяси мүд де ле рі то ғысқaн те ңіз еке ні сөз сіз. Мұндa қaлыптaсқaн әс ке ри-сaяси жaғдaй, ше шіл ме ген қaқты ғыстaрдың, тер ро рис тік әре кет тің кө рі ніс те рі нің, есірт кі биз не сі нің жә не зaңсыз кө шіқон ның жaқын ды ғы оның стрaте гиялық мaңыз ды лы ғын одaн әрі aйқындaй тү се ді. Осығaн орaй, осы мә се ле де гі көпжaқты ке ліс сөз дер дің дaму зaңды лықтaры қaрaсты ры лып, те ңіз дің құ қық тық мәр те бе сі зер де ле не ді. Мaқaлa пәнaрaлық бaйлaныстa зерт те ліп, қaзaқстaндық және ше тел дік aвторлaрдың ең бек те рі не не гіз дел ген. Тү йін  сөз дер: Кaспий те ңі зі, Кaспий те ңі зі нің ерек ше лік те рі, Кaспий те ңі зін де гі геогрaфиялық фaкторлaр, Кaспий те ңі зін де гі стрaте гиялық фaкторлaр.