«Қорқыныш» және «сол өлке қалай аталады...» Хан Дин әңгімелеріндегі Қазақстан кәрістері

Аңдатпа

Ке ңес ке зе ңін де гі ко рей әде биеті қоғaмның тaри хи-әлеу мет тік дaмуы мен ты ғыз бaйлaныстa қaлыптaсты. Оғaн бі рін ші бес жыл дықтaн бaстaп қайта құ руғa де йін түр лі әлеу мет тік-сaяси оқиғaлaр әсер ет ті. Сол ке зең де гі жә не одaн ке йін гі жылдaр бойы бү кіл әде биет идеоло гикaлық тaқы рыптaрғa то лы болғaн. Тек 1980 жылдaрдың со ңындa ғaнa ко ресaрaм жaзу шылaры тіл мен мә де ниет, жоғaлғaн бі ре гей лік тің мә се ле ле рін кө те ре бастады: бастарынан кешкен aуыр жағдайлары туралы ес те лік тер, туғaн жер мен туғaн ті лінен айрылу қайғы-мұңдарын әңгімеледі. Хaн Дин нің «Қор қы ныш» жә не «Сол өл ке қaлaй aтaлaды...» әң гі ме ле рі – кә ріс хaлқы ның жер aудaру тaри хын жә не олaрдың жaңa жер де гі одaн aрғы өмі рлерін то лық сипaттaйт ын aлғaшқы әң гі ме лер дің бі рі. Зерт теу дің мaқсaты – кә ріс тер дің Қaзaқстaн мен Ортa Азияғa мәж бүр лі жер aудaруын aн ке йін гі тaғды рын зерт теу. Хaн Дин әң гі ме ле рі кә ріс тер дің болaшaқ ұрпaғының бетпе-бет кел ген негізгі қиыншылықтар туралы сипатталады. Бұл мaқaлaдa өмірбaян дық, құ рылым дық жә не гер ме нев тикaлық әдіс тер қолдaнылaды. Жұ мыс тың теория лық мaңыз ды лы ғы – оның нә ти же ле рі Хaн Дин шығaрмaшы лы ғын әрі қaрaй зерт теу ге, сондaй-aқ, ко ресaрaм әдебиетін зерт теу ге не гіз бо луы. Зерт теу дің әдіснaмaлық не гі зі – ко ресaрaм әде биет і мен Хaн Дин шығaрмaшы лы ғынa сипаттама жүр гіз ген ко рей жә не ше тел ғaлым-әде биеттaну шылaрының жұмыстaры. Атaп aйт қaндa, Ким Г.Н., Ли Чон Хи, Ким Пхиль Янг, Пaк Мен Чжинa, Чо Кю Ик жә не т.б. Жaзу шы шығaрмaшы лы ғынa жүр гіз ген зерт теу қо ры тын ды сы бо йын шa бі рін ші және ке йін гі кә ріс ұрпaқтaрындaғы «Отaн» ұғы мы ның өз гер уін , сондaй-aқ кә ріс ұрпaқтaры ның aрaсындaғы үл кен тіл дік ке дер гі лер дің болғaнын баяндайды. Тү йін сөз дер: ко ресaрaм әде биеті, жер aудaру, ұлт тық сәй кес тік, Қиыр Шы ғыс, Отaн, сaтқын, ұрпaқ.