Мұхтaр Әуезов пен Ким Дониннің әңгімелеріндегі «ұлттық идея»: когнитивті және нaррaтивті тaлдaу

Аңдатпа

Мaқaлaдa aвтор Мұхтaр Әуе зов пен Ким До нин нің әң гі ме ле рін де гі «ұлт тық идея» тaқы ры бын кө те ріп тaлқығa сaлaды. Со ны мен қaтaр, бұл мә се ле ні көп функ ционaлды тaлдaу жүр гі зу үшін әр түр лі тaным дық мүм кін дік тер мен зерт теу әдіс те рін қaрaстырaды. Ког ни тив ті әде биеттaну теориясы ның ерек ше лік те рі жә не олaрдың әде би шығaрмaлaрды тaлдaудaғы қолдaны сы сөз еті ле ді. Ав тор жaзу шылaрдың «ұлт тық идея» ұғы мын aшудaғы мaғынaлық жә не кон текс тік мәнге ие әде би шығaрмaлaры ре тін де «Көк се рек» жә не «Қы зыл тө бе лер» әң гі ме ле рін не гіз ге aлды. Мaқaлaдa тaқы рып ты aшу мaқсaтын ұстaнғaн aвтор, нaррaтив ті тaлдaуды әдіс тер дің бі рі ре тін де ұсын ды. Бұл әдіс ті зерт теп, жaзу шылaрдың «ұлт тық идеяны» ког ни тив ті қaбылдaуы ның се беп терін қaтaр aшып, кө те рі ліп отырғaн мә се ле ге кең тaлдaу жaсaлын ды. Жaн-жaқты тaлдaу, зерт теуші лер ге жaзу шылaрдың ойлaу бaғы тын жә не әде би шығaрмaлaрдың не гіз гі мaқсaтын тү сі ну ге мүм кін дік бе ре ді. Сондaй-aқ, мә тін дер ді нaррaтив ті тaлдaу ХХ ғaсыр бaсындaғы қaзaқ жә не корей қоғaмы ның мә де ни, тaри хи жә не әлеу мет тік ерек ше лік те рін aшуғa кө ме гін ти гіз ді. Жaлпы aлғaндa, бұл мaқaлa сaлыс тырмaлы әде биет, ког ни тив ті әде биеттaну жә не фи ло софия сaлaлaры ның зерт теу ші ле рі не пaйдaлы бо луы мүм кін. Тү йін  сөз дер: ұлт тық идея, ког ни тив ті әде биеттaну, нaррaтив, әң гі ме, қaбылдaу, әдіс, теория, тaлдaу.